Zapalenie piersi – przyczyny, objawy i leczenie

20.03.2018

Zapalenie piersi to dolegliwość, która bardzo często dopada kobiety karmiące piersią. Jakie są objawy i przyczyny? Jak wyleczyć się z zapalenia piersi? Czy można się przed nim uchronić?

Zapalenie piersi – objawy

Zapalenie piersi to w innych słowach zapalenie gruczołu mlekowego brodawki sutkowej lub też gruczołów sutkowych. Lekarze wyróżniają trzy rodzaje tej dolegliwości: zapalenie połogowe, pozapołogowe i noworodkowe. Najczęściej (aż ok. 95% przypadków) to pierwsza z kategorii, czyli połogowe zapalenie piersi.

Zazwyczaj zapalenie piersi pojawia się u mam, które dopiero zaczynają karmić, pomiędzy 2. a 6. tygodniem po porodzie. Szacuje się, że problem połogowego zapalenia piersi dotyka ok. 20% karmiących matek – niemniej jednak problem może wystąpić na każdym etapie laktacji, a także u kobiet, które w ogóle nie karmią piersią.

Pierwsze objawy, które zwiastują zapalenie piersi, to odczuwalny w nich ból, zaczerwienienie i obrzęk oraz zwiększona ciepłota skóry w tym miejscu. Podczas dotyku wyczuwalne mogą być wyraźne i twarde zgrubienia. Kolejne objawy to pojawienie się gorączki, dreszczy oraz bóli głowy.

Przeciętnie stan zapalny ustępuje w ciągu 3-4 dni, a najcięższy jest drugi dzień. Właściwe postępowanie (o którym piszemy w dalszej części artykułu) sprawia, że gorączka się obniża w ciągu doby, a ból i obrzęk znikają w ciągu 48 godzin. Jeżeli objawy nie ustępują, potrzebna jest szybka reakcja i wizyta u specjalisty – w innym razie rodzi się ryzyko pogorszenia stanu.

Zapalenie gruczołu piersiowego – przyczyny

Piersi składają się z tkanki gruczołowej, tłuszczowej oraz łącznej, a także z sieci naczyń krwionośnych i limfatycznych oraz nerwów. Cała pierś – a przede wszystkim brodawka sutkowa – jest bardzo wrażliwa. Sam sutek jest bardzo unerwiony i ukrwiony, a do tego podatny na infekcje i urazy. W ich wyniku może dojść do zakażenia i stanu zapalnego w okolicach brodawki sutkowej.

Aby powstał taki stan zapalny, muszą nałożyć się dwa czynniki: zastój pokarmu oraz kontakt z bakteriami. Do zastoju pokarmu dochodzi wskutek niedostatecznego wypróżniania piersi. Zastany pokarm wywołuje ucisk na naczynia włosowate wokół przewodów mlecznych, a te nie mogą dostarczać oksytocyny do otaczających je mięśni – co również ma negatywny wpływ na zastój pokarmu. Do kontaktu z bakteriami natomiast może dojść bardzo łatwo (np. z buzi dziecka), jeżeli doszło do nawet mikrourazów (pęknięcia) – które mogą pojawić się nawet w wyniku karmienia.

Jeżeli chodzi o pozapołogowe zapalenie piersi, to najczęstszymi przyczynami są implanty w piersiach, piercing sutków, sarkoidoza, choroby bakteryjne, np. gruźlica czy kiła. Bardzo rzadko zdarzają się także zapalenia piersi u mężczyzn – wtedy konieczne są badania histopatologiczne, wykluczające nowotwory.

Stan zapalny piersi – leczenie

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów zapalenia piersi trzeba zmienić bieliznę na mniej obcisłą i bardziej „oddychającą”, zrobioną z przewiewnych materiałów. W tym czasie trzeba koniecznie pić dużo wody oraz sporo odpoczywać. Nie należy próbować szukać ulgi w masażach i uciskach piersi – w ten sposób można doprowadzić do zatoru w przewodzie mlekowym.

Na pierwszym etapie objawów (przed pojawieniem się gorączki oraz dreszczy) można spróbować na własną rękę poprawić swój stan. W takich przypadkach jak najczęściej należy przystawiać dziecko do chorej piersi, a jeżeli słabo ssie, trzeba ją opróżniać za pomocą laktatora. Pomiędzy jednym a drugim karmieniem warto stosować okłady chłodzące – najlepiej ze schłodzonych i delikatnie rozbitych tłuczkiem liści białej kapusty. Okłady nie powinny być mokre!

Domowe sposoby nie zawsze wystarczają – jeżeli stan zdrowia się pogarsza i pojawiają się objawy takie jak gorączka, dreszcze i bóle głowy, należy czym prędzej udać się do lekarza i rozpocząć leczenie farmakologiczne. Najczęściej przepisywane są środki zbijające temperaturę oraz antybiotyki.

W najgorszych przypadkach w piersi powstaje ropień – a wtedy konieczna jest interwencja chirurga.

Profilaktyka stanów zapalnych piersi

Jako że zdecydowana większość przypadków zapalenia piersi to zapalenia popołogowe, przedstawiamy kilka porad dla mam rozpoczynających karmienie piersią.

  •  Najważniejsze jest opróżnianie piersi, aby nie dopuścić do zastoju pokarmu – należy wyznaczyć regularne pory karmienia i skrupulatnie się ich trzymać;
  •  Należy unikać nieregularnego karmienia, dokarmiania pomiędzy wyznaczonymi godzinami oraz skracania karmienia;
  •  Równie istotne jest właściwe przystawianie dziecka do piersi – zła technika może powodować nieskuteczne opróżnianie piersi;
  •  Mamy karmiące piersią powinny wybierać wygodną i przepuszczającą powietrze bieliznę, pozwalającą oddychać skórze;
  •  Zaleca się natłuszczanie brodawek lanoliną, co wpłynie na ich elastyczność i zapobiegnie powstawaniu pęknięć;
  • Jeżeli pojawią się drobne pęknięcia na brodawkach, należy smarować je maścią po każdym karmieniu;
  • Jeżeli pojawią się głębokie pęknięcia na brodawkach, należy przerwać karmienie na 1-2 dni i w tym czasie odciągać pokarm – unikając kontaktu brodawek z bakteriami w buzi dziecka.

@ śledź nas na instagramie
powrót do góry