Suplementy diety a ciąża

autor: Agata Cygan - Kukla | 18.02.2015
Suplementy diety a ciąża

W czasie ciąży w organizmie dochodzi do procesów, które zwiększają jego zapotrzebowanie na witaminy i minerały. Dieta – nawet właściwa, nie zawsze jest w stanie sprostać zadaniu. Na ratunek przychodzą – suplementy.

Probiotyki ginekologiczne

Pod wpływem działania hormonów naturalna równowaga okolic intymnych ulega zachwianiu – pH pochwy z kwaśnego zmienia się w zasadowe, śluzówka pochwy się rozpulchnia, w komórkach nabłonka zalega większa ilość glikogenu. W połączeniu ze spadkiem odporności, utrudnioną higieną intymną czy skróceniem kanału szyjki macicy, zmiany te sprzyjają infekcjom grzybiczym i bakteryjnym.

A przecież – infekcja w tym okresie jest szczególnie niepożądana! Z uwagi na możliwe konsekwencje (przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, przedwczesne odpłynięcie wód płodowych, przedwczesny poród czy nawet poronienie) warto podjąć działanie prewencyjne – zastosować probiotyki ginekologiczne, które zawierają pałeczki kwasu mlekowego substancji, odpowiadającej za utrzymanie właściwego pH w pochwie. Probiotyki nie tylko dziecku nie szkodzą, ale wręcz działają na jego rozwój bardzo korzystnie: obniżają skłonność do alergii, zapobiegają uczuleniu na krowie mleko oraz otyłości.

Witaminy i minerały

W czasie ciąży wzrasta zapotrzebowanie organizmu na podstawowe składniki odżywcze (białka, tłuszcze, węglowodany), witaminy i mikroelementy. Które warto dostarczać w specjalnych preparatach?

  • witaminy

Organizm ciężarnej wykazuje większe zapotrzebowanie na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, przede wszystkim A, D i E (ich źródłem są oleje roślinne, mleko i jego przetwory, masło, żółtko, zielone warzywa, owoce karotenowe) oraz witaminy rozpuszczalne w wodzie (C, witaminy z grupy B). Trudno jednak stwierdzić, jaka dawka tych witamin będzie dla organizmu przyszłej mamy optymalna. Najrozsądniejszym sposobem ich dostarczenia są więc preparaty wielowitaminowe dla kobiet w ciąży.

  • minerały

Organizm ciężarnej wykazuje także zwiększone zapotrzebowanie na niektóre minerały, z których najważniejsze okazują się: jod, wapń, żelazo, magnez, fosfor, cynk, miedź i mangan.

Kwas foliowy

To chyba klasyk wśród suplementów polecanych ciężarnym. Jest ważny, ponieważ jego niedobór u przyszłej mamy może powodować poważne wady wrodzone u płodu – szczególnie w obrębie jego układu nerwowego. Jest niezbędnym czynnikiem wzrostu i rozwoju komórek – wpływa korzystnie na mózg, wagę i ogólny rozwój dziecka. Chociaż cennym źródłem kwasu foliowego są warzywa liściaste, ziarna zbóż, rośliny strączkowe, drożdże, pomarańcze, pełnoziarniste pieczywo, buraki czy szpinak, poza ich spożywaniem, kobieta powinna rozpocząć przyjmowanie kwasu foliowego w postaci suplementu już na 4 tygodnie przed planowanym poczęciem (a najlepiej – 3 miesiące wcześniej). Wybór konkretnego preparatu można skonsultować z lekarzem prowadzącym lub poprosić o pomoc farmaceutę.

Uwaga! Zalecana dawka kwasu foliowego to 0,4 mg na dzień – porcja ta może być zwiększona do 1 mg w czasie 1. trymestru ciąży, ale zmiana powinna być uzgodniona z lekarzem.

Colored pills

Jod

Kolejnym, cennym dla przyszłej mamy skalnikiem jest jod – niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mózgu, biorący czyny udział w produkcji hormonów tarczycy. Jego niedobór w okresie ciąży może powodować u dziecka wady wrodzone, zaburzenia rozwoju psychiczno-umysłowego, niedoczynność gruczołu tarczowego, a nawet poronienie.

Cennym źródłem jodu są ryby (warto je jeść nawet trzy razy dziennie) oraz owoce morza, ale nie wszystkie gatunki są wskazane w tym okresie (duże ryby morskie mogą zawierać śladowe ilości metali ciężkich, szkodliwych dla dziecka). Jodu dostarczają także niektóre gatunki wód mineralnych oraz sól kuchenna. Podczas ciąży warto też przyjmować jod w postaci preparatu doustnego.

Uwaga! Preparaty takie przepisać powinien lekarz – samodzielnie nie należy się w nie zaopatrywać.

Kwasy Omega-3

Kwasy Omega-3 w organizmie ciężarnej odgrywają bardzo ważną rolę – odpowiadają za budowę komórek mózgowych dziecka, chronią przed astmą i alergią – zarówno w okresie prenatalnym, jak też po jego narodzinach. Mają również nieoceniony wpływ na przyszłą mamę – zmniejszają ryzyko przedwczesnego porodu, a nawet – depresji poporodowej.

Cennym źródłem kwasów Omega-3 są ryby morskie: makrela, łosoś, sardynki, dorsz, tuńczyk, śledź, orzechy włoskie, nasiona rzepaku, soi i lnu. Jeśli jednak przyszła mama obawia się o pochodzenie kupowanych produktów, może zastąpić ryby tranem – równie cennym źródłem kwasów z rodziny Omega-3. Jego przyjmowanie należy jednak skonsultować z lekarzem prowadzącym. Innym sposobem wzbogacenia diety w cenne kwasy jest przyjmowanie ich w postaci doustnych preparatów.

Uwaga! Jeśli wzbogacamy dietę kwasami Omega-3, należy pamiętać o tym, że ich dzienna dawka nie powinna przekraczać 1g. Warto więc skonsultować przyjmowanie preparatu z lekarzem prowadzącym.

Witamina D

Witamina D jest w organizmie ciężarnej konieczna – służy zachowaniu odpowiedniego stanu gospodarki wapniowo-fosforanowej – stymuluje wchłanianie wapnia i fosforu oraz zapobiega nadmiernemu ich wydalaniu, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie wielu narządów i tkanek, gwarantuje wzrost i budowę kości, reguluje pracę układu odpornościowego, wpływa na przewodzenie impulsów nerwowych oraz stan mięśni.

Ma duży wpływ na prawidłowy przebieg ciąży – kobiety z jej niedoborami są narażone na wystąpienie cukrzycy ciążowej, stanu przedrzucawkowego, rzucawki oraz bakteryjnego zapalenia pochwy. Jej naturalnym źródłem są też: tłuste ryby, tran, żółtka, grzyby. Ciężarne są jednak wyjątkowo narażone na niedobór tej grupy witamin – z uwagi na niedostateczną ich ilość w diecie oraz zmniejszoną ekspozycję na słońce. Przyszłym mamom zaleca się więc suplementację witaminy D od 2. trymestru.

Uwaga! Według najnowszych zaleceń kobiety w ciąży oraz w okresie laktacji powinny przyjmować od 1500-2000 IU dziennie.

Żelazo

Z uwagi na ważną rolę żelaza dla ciężarnych – dostarcza tlen do krwioobiegu, w organizmie przyszłej mamy nie może go zabraknąć (istnieje wówczas ryzyko, że dziecko nie otrzyma potrzebnych do prawidłowego rozwoju składników). Cennym źródłem żelaza jest czerwone mięso oraz inne produkty pochodzenia zwierzęcego, warzywa – głównie strączkowe, wyroby pełnoziarniste. Jeśli jednak okaże się, że dieta nie zapewnia go w wystarczającej ilości, warto przyjmować go w suplemencie.

Uwaga! Przed zakupieniem preparatu żelazowego należy wykonać badanie krwi – na jego podstawie lekarz stwierdza, czy przyjmowanie żelaza jest konieczne.

Ciąża

Magnez

Magnez wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego oraz wspomaga tworzenie układu kostnego. W ciąży niedobór tego składnika zwiększa ryzyko rzucawki, zatrucia ciążowego oraz przedwczesnego porodu. Może także wywoływać napięcie macicy i skurcze mięśni – niebezpieczne dla płodu. Źródło magnezu stanowią produkty pełnoziarniste, kasze i orzechy, ale czasami konieczna jest suplementacja tego składnika. Wówczas lekarze zalecają przyjmowanie specjalnych preparatów z magnezem.

Uwaga! W ciąży zapotrzebowanie na magnez wzrasta – wynosi około 350-400 mg na dobę, czyli o około 100 mg więcej, niż wymaga dorosły człowiek! Jego przyswajanie w tym okresie może zostać dodatkowo zaburzone przez mdłości i wymioty.

Ważne!

Decyzję o stosowaniu suplementu diety zawsze należy skonsultować z lekarzem prowadzącym, a najlepiej poprosić go o wskazanie odpowiednich preparatów. Przyszła mama powinna przyjmować tylko suplementy stworzone specjalnie z myślą o kobietach w ciąży.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry