Skąd bierze się czkawka u noworodka i jak się jej pozbyć?

02.07.2018
Noworodki często mają czkawki - skąd się biorą?

Ze względu na niedojrzałość układu nerwowego u noworodków często pojawia się u nich czkawka. Nie stanowi to powodu do niepokoju – powtarzająca się nawet kilkanaście razy dziennie jest normalnym stanem fizjologicznym. W jaki sposób można ulżyć maluszkowi? Kiedy czkawka u noworodka powinna zaniepokoić rodziców? Przedstawiamy przyczyny oraz sprawdzone sposoby na pozbycie się czkawki u dziecka.

Czkawka u noworodka – przyczyny

Czkawka to skurcze przepony oraz mięśni oddechowych klatki piersiowej, którym towarzyszy głośny dźwięk. U noworodków objaw ten można zaobserwować bardzo często, a na pojawienie się czkawki najbardziej narażone są wcześniaki, których układ nerwowy nie jest jeszcze dobrze rozwinięty. Co więcej, czkawka może pojawić się nawet u dziecka znajdującego się w łonie matki – ciężarne kobiety często to obserwują. Częsta czkawka u noworodka występuje zazwyczaj do 3. miesiąca życia, a potem pojawia się już coraz rzadziej.

Jakie są przyczyny czkawki u maluszków? Najważniejsza to niedojrzałość układu nerwowego, a dokładnie nerwu przeponowego, który u wcześniaków i noworodków może jeszcze nie działać w prawidłowy sposób. Oprócz tego za pojawienie się tego charakterystycznego objawu może być odpowiedzialne przejedzenie. Czkawka u noworodka po jedzeniu to zupełnie normalny objaw, który występuje zarówno przy karmieniu piersią, jak i butelką. Dlaczego tak się dzieje? Kiedy maluszek spożyje za dużo pokarmu, jego układ pokarmowy nie jest w stanie sobie z nim poradzić. Wówczas pojawiają mimowolne skurcze powodujące wdech i zamknięcie się głośni, czyli narządu zlokalizowanego w jamie krtani.

Kolejną przyczyną czkawki jest zachłyśnięcie się powietrzem, kiedy dziecko je zbyt łapczywie, na przykład podczas karmienia piersią. Zassane powietrze zaczyna uciskać przeponę, a to powoduje pojawienie się charakterystycznego dźwięku. Czkawka u noworodka po karmieniu występuje również przy podawaniu pokarmu sztucznego, a powodem może być budowa smoczka, przez który przedostaje się zbyt dużo mleka. Za czkawkę u maluszka mogą też być odpowiedzialne inne czynniki – gwałtowny śmiech, wychłodzenie, przykładowo z powodu mokrej pieluszki, zbyt duża różnica temperatur lub ich nagła zmiana, spożywanie zimnych lub gorących pokarmów.

Jak pozbyć się czkawki u noworodka?

Maluszek nie odczuwa z powodu czkawki żadnych, nieprzyjemnych dolegliwości, jednak rodzice starają się szukać sposobów na to, żeby ulżyć noworodkowi. Co można zrobić w takiej sytuacji, a czego kategorycznie nie wolno? Na pewno zabronione jest stosowanie sposobów, które pomagają dorosłym pozbyć się czkawki – podawanie dużej ilości wody, cukru, wstrzymywanie oddechu czy straszenie dziecka. Rodzice nie powinni też podawać maluszkowi soku z cytryny czy miodu – oprócz tego, że nie są one właściwym pokarmem dla maluszka, to jeszcze mogą powodować alergie pokarmowe.

Jakie sposoby mogą być stosowane w przypadku czkawki? Wszystko zależy od tego, jakie są przyczyny wystąpienia tego charakterystycznego objawu. Jeśli czkawka noworodka wywołana jest przez przejedzenie, wystarczy trochę odczekać, aż układ pokarmowy dziecka przesunie treść do dalszych odcinków – wówczas problem mija samoistnie. Z pewnością pomaga również delikatne oklepywanie plecków maluszka dłonią złożoną w tzw. łódkę, czyli w ten sposób, żeby wewnątrz dłoni znalazła się przestrzeń wypełniona powietrzem. Pamiętajmy o tym, że niemowlęcia nie można oklepywać otwartą dłonią. Pomocne okazuje się również położenie maluszka na brzuszku.

Jeśli z kolei przyczyną czkawki u maluszka jest nałykanie się powietrza w czasie jedzenia lub śmiechu, warto przez chwilę ponosić dziecko w pozycji pionowej, do momentu, aż mu się odbije – w tej sytuacji może też pomóc delikatne oklepywanie plecków. Żeby zapobiec wystąpieniu czkawki po jedzeniu, warto pamiętać o tym, żeby podczas karmienia piersią dziecko chwytało całą brodawkę. W przypadku karmienia mlekiem sztucznym, można wyposażyć się w specjalne butelki z systemem antykolkowym.

W przypadku czkawki spowodowanej zbyt niską temperaturą otoczenia, wystarczy ogrzać noworodka, na przykład kocykiem czy poprzez przytulenie do ciała rodzica.

Kiedy czkawka powinna zaniepokoić rodziców?

Pomimo że na ogół czkawka noworodka nie jest powodem do obaw, czasami może być pierwszym symptomem schorzeń somatycznych lub innych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Kiedy warto zareagować i zgłosić się z dzieckiem do lekarza? Z pewnością wtedy, gdy problem występuje bardzo często, trwa długo (nawet kilka godzin) i jednocześnie utrudnia maluszkowi spokojny sen lub spożywanie pokarmów. Przedłużające się czkawki, którym towarzyszy utrata masy ciała, ulewanie, brak apetytu, rozdrażnienie czy duszności, mogą też być objawem refluksu żołądkowo-przełykowego – w takiej sytuacji konieczna jest konsultacja z pediatrą, ponieważ zlekceważenie tej dolegliwości może skutkować zapaleniem przełyku czy oskrzeli. W rzadszym przypadkach czkawka u noworodka może być spowodowana zapaleniem płuc lub problemami neurologicznymi.

prOVag żel

@ śledź nas na instagramie
powrót do góry