Nowoczesna antykoncepcja: minipigułka, plaster

autor: Agata Cygan-Kukla | 24.11.2014

Minipigułka

Ta pieszczotliwa nazwa to alternatywne określenie dla pigułki jednosładnikowej, czyli takiej, która zawiera tylko jeden rodzaj hormonu – progestagen (odpowiednik naturalnego progesteronu). Poza zawartością hormonów, od tradycyjnej pigułki różni ją także schemat przyjmowania: zażywa się ją codziennie, przez wszystkie 28 dni cyklu miesięcznego – bez przerw pomiędzy opakowaniami.

Minipigułka jest z reguły wybierana przez te kobiety, które z jakiś powodów nie mogą przyjmować estrogenu (np. karmiące piersią), osoby z chorobami wątroby, nadmierną krzepliwością krwi oraz przez kobiety po 35 r. życia. Jak można wywnioskować z opisanego schematu przyjmowania pigułek, kobiety stosujące ten rodzaj antykoncepcji nie mają krwawienia z odstawienia. Mogą u nich jednak występować niewielkie plamienia i właśnie tę nieregularność krwawień uznaje się za jedną z największych wad opisywanej metody.

Szacuje się, że w przypadku tabletek jednoskładnikowych, ryzyko skutków ubocznych jest niższe niż podczas stosowania pigułek tradycyjnych.

Plaster antykoncepcyjny

Zasada działania plastrów antykoncepcyjnych polega na dostarczaniu hormonów drogą transdermalną, czyli przez skórę. Plaster w cielistym kolorze przykleja się na skórę brzucha, uda, pośladka lub ramienia raz na tydzień (pierwszy – pierwszego dnia cyklu), a po trzech tygodniach – podobnie jak w przypadku tabletki antykoncepcyjnej, robi się 7-dniową przerwę. Z plastrem można brać prysznic, ale należy uważać, by nie miał kontaktu z kosmetykami, które mogą spowodować jego odklejenie.

Zaletą plastrów, poza faktem, że o aplikacji trzeba myśleć tylko raz na 7 dni, jest wysoka skuteczność, brak niekorzystnego wpływu na układ trawienny (hormony trafiają bezpośrednio do krwiobiegu) oraz brak wpływu takich czynników, jak biegunka czy wymioty na skuteczność antykoncepcji. Wadą jest większa dawka hormonów, stosunkowo wysoka cena, ryzyko podrażnienia skóry oraz nieestetyczny wygląd plastra po kilku dniach od aplikacji.

W przeciwieństwie do minipigułki, plastrów nie powinny stosować kobiety w wieku powyżej 35. roku życia, osoby palące, otyłe, cierpiące na migreny, chorujące na serce, cukrzycę czy nadciśnienie.

Pierścień/Krążek dopochwowy

Podobnie jak plaster, pierścień dopochwowy został stworzony w oparciu o zasadę działania tabletki dwuskładnikowej, przy czym ta metoda opiera się na aplikacji odpowiedniej dawki hormonów przez pochwę. Miękki i elastyczny pierścień o średnicy 54 mm i grubości 4 mm, wykonany z octanu winylu zakłada się samodzielnie pierwszego dnia cyklu, umieszczając go głęboko w pochwie. Pozostawia się go tam na okres 3 tygodni i w tym czasie do organizmu uwalniane są hormony. Po tym okresie pierścień należy wyjąć, co powoduje krwawienie z odstawienia.

Nie istnieje określony sposób ani konkretna pozycja, w jakiej należy ułożyć pierścień (robimy to intuicyjnie, podobnie jak w przypadku tamponu) – najważniejsze, by pozostawał w kontakcie z błoną śluzową pochwy. Podobnie, jak w przypadku plastrów, hormony nie przedostają się do przewodu pokarmowego, a o aplikacji trzeba pamiętać jeszcze rzadziej (raz na miesiąc).

Dawka hormonów jest stała każdego dnia, co może wpływać na lepsze samopoczucie. Jeżeli pojawi się taka konieczność, pierścień można bezpiecznie usunąć na okres nie dłuższy niż 3 godziny, bez ryzyka zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej.

Kalendarz intymny

Zastrzyk antykoncepcyjny

W tym przypadku hormony dostają się do organizmu w formie zastrzyku, podawanego w pośladek lub ramię w ciągu pierwszych pięciu dni cyklu. Metoda polega na regularnym wstrzykiwaniu dawki hormonów: progestagenu (tylko takie zastrzyki są dostępne w Polsce) lub estrogenu i progestagenu. Zabieg wykonuje lekarz lub pielęgniarka w odstępie trzech miesięcy. Jak więc można zauważyć, w tym przypadku, o zastosowaniu środka antykoncepcyjnego wystarczy pamiętać tylko raz na kwartał.

Zastrzyk wywołuje długotrwały efekt antykoncepcyjny, dlatego należy liczyć się z tym, że po ostatniej aplikacji w ciążę będzie można zajść mniej więcej po 10 miesiącach. Na takie zastrzyki decydują się z reguły kobiety, którym nie służą estrogeny, a także matki karmiące. Wady tej metody są podobne do tych, z jakimi trzeba się liczyć, stosując inne środki hormonalne.

Hormonalna wkładka domaciczna

Wkładkę w kształcie litery T (choć może mieć też inny kształt, np. wygiętej litery S) o wysokości około 3 cm umieszcza w jamie macicy ginekolog za pomocą specjalnego aplikatora, pod koniec krwawienia miesięcznego (wówczas kanał szyjki jest bardziej rozchylony). Do wkładki przymocowane są specjalne nitki, które już po założeniu zostają przycięte. Znajdują się one w zewnętrznym ujściu szyjki macicy, dzięki czemu można stale kontrolować, czy wkładka znajduje się we właściwym miejscu. Wkładka zawiera zbiorniczek, uwalniający hormon – progestagen, który przenika do organizmu w stosunkowo niewielkich ilościach, dzięki czemu skutki uboczne ograniczone są do minimum.

Wkładka uniemożliwia zapłodnienie poprzez zahamowanie aktywności plemników, zagęszczenie śluzu w szyjce macicy oraz przebudowę błony śluzowej macicy – do zablokowania jajeczkowania dochodzi tylko u niektórych kobiet. Można powiedzieć, że wkładka taka łączy działanie typowej spirali oraz pigułki antykoncepcyjnej – jest uważana za wygodną, skuteczną i długotrwałą metodę, bowiem zapobiega ciąży na okres od trzech do pięciu lat. W przypadku jednak, gdy kobieta zdecyduje się zostać matką, wkładka może zostać wyjęta w dowolnym momencie.

Szacuje się, że po jej usunięciu, dochodzi do natychmiastowego powrotu płodności.

Implant hormonalny

Implant hormonalny wszczepia się pod skórę górnej części ramienia ręki niedominującej (czyli w przypadku osób praworęcznych – lewej) w dowolnym dniu cyklu. Przy czym należy pamiętać, że pełna ochrona antykoncepcyjna istnieje od momentu wszczepienia tylko wtedy, gdy implant zostaje założony w ciągu pierwszych siedmiu dni cyklu (jeśli ma to miejsce po tym terminie, przez 3 dni konieczna jest dodatkowa ochrona).

Wszczepienie implantu to zabieg chirurgiczny, ale szybki i bezbolesny, wykonywany w znieczuleniu miejscowym. Implant zawiera progestagen, który powoli uwalnia się do organizmu i za pośrednictwem otaczających go tkanek przedostaje się do krwi. Od momentu wszczepienia implant działa – w zależności od rodzaju – od 6 miesięcy do 5 lat. Można go usunąć w dowolnym dniu cyklu, a powrót płodności następuje już w przeciągu miesiąca.

Mimo, że tradycyjna dwuskładnikowa pigułka to obecnie tylko jedna z wielu hormonalnych metod antykoncepcyjnych, to właśnie ona wybierana jest przez kobiety najczęściej. Być może wynika to z faktu, że ginekolodzy nie informują kobiet o szeregu możliwości, z jakich mogą skorzystać, a one same – rzadko o to dopytują. Tymczasem, może się okazać, że w naszym akurat przypadku pigułka wcale nie jest najlepszym rozwiązaniem i warto byłoby rozważyć inną metodę. Nowoczesna antykoncepcja daje wybór.

Przy kolejnej wizycie zapytaj o to ginekologa!


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry