Niedoczynność tarczycy – gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy i leczenie niedoczynności tarczycy

17.09.2018
Niedoczynność tarczycy - gruczoł i jego funkcje, przyczyny, objawy i leczenie niedoczynności tarczycy.

Tarczyca, a uściślając gruczoł tarczowy, to niewielki narząd znajdujący się z przodu naszej szyi. Mimo niewielkiej wagi, sięgającej maksymalnie 60g, spoczywa na niej ogromna odpowiedzialność. Tarczyca jest odpowiedzialna za produkowanie hormonów tj. tyroksyna, trójjodotyronina, kalcytonina. O ile nazwy mogą brzmieć obco, o tyle działanie tych hormonów ma nieoceniony wpływ na zachowanie homeostazy naszego organizmu. Zarówno nadczynność, jak i niedoczynność tarczycy destabilizuje pracę całego układu hormonalnego.

Regulacje metabolizmu w ciele kobiety

Wymienione wcześniej hormony są odpowiedzialne głównie za regulację metabolizmu, przyswajanie wapnia i fosforu z krwi, a także wpływają na regulację i siłę pracy serca. Dla nas najbardziej odczuwalne są funkcje związane z regulacją metabolizmu – to od nich zależy nasza masa ciała, podstawowa energia życiowa, a nawet skłonności do depresji. Często nie jesteśmy w stanie powiązać przewlekłego zmęczenia z nieprawidłową pracą tarczycy.

Funkcjonowanie tego gruczołu jest stymulowane przez jod dostarczany z powietrzem i pożywieniem. Przy jego udziale przysadka mózgowa wytwarza hormon TSH, który bezpośrednio wpływa na stymulację tarczycy. Jeśli tarczyca wytwarza za mało hormonów, można mówić o niedoczynności tarczycy. Przyczyny niedoczynności tarczycy można podzielić na pierwotne i wtórne.

Pierwotna niedoczynność tarczycy występuje najczęściej w populacji i jest ściśle związana z płcią żeńską (dotyka pięciokrotnie częściej kobiety, niż mężczyzn). Związana jest z chorobami autoimmunologicznymi, na które kobiety są bardziej podatne. Wśród nich można wyróżnić Hashimoto. Pierwotna niedoczynność tarczycy jest związana również z niewystarczającą ilością jodu w otoczeniu, a także całkowitym lub częściowym usunięciem tego gruczołu.

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Druga przyczyna niedoczynności tarczycy jest związana z nieprawidłowym działaniem przysadki mózgowej i wytwarzaniem hormonu TSH – mowa o wtórnej niedoczynności tarczycy. TSH jest wydzielane w przysadce mózgowej, a wtórne czynniki chorobowe wynikają z jej uszkodzenia. Dzieje się tak np. w przypadku urazów lub nowotworu tej części mózgu.

Organizm dotkliwie odczuwa skutki niedoczynności tarczycy. Objawy są niejednoznaczne, ale jeśli odczuwamy kilka z nich, warto poprosić lekarza o skierowanie na badanie poziomu TSH we krwi. Niedoczynność tarczycy objawia się m.in. nadwrażliwością na zimno, spowolnieniem ruchowym i umysłowym – chory dostrzega pogorszenie się pamięci i funkcji poznawczych, spowolnienie pracy serca objawiające się spadkiem ciśnienia krwi i tętna, dostrzegalne jest pogorszenie się stanu włosów, skóry i paznokci – stają się bardziej suche i łamliwe. Niedoczynność tarczycy ma również wpływ na psychikę – występują stany depresyjne, zmienność nastrojów, a także zobojętnienie. Jednak wiele kobiet reaguje dopiero wtedy, gdy niedoczynność tarczycy zaczyna wpływać na przyrost masy ciała, czego efektem towarzyszącym jest hiperlipidemia – wzrost cholesterolu we krwi. Przyrost masy ciała jest jednym z kluczowych objawów niedoczynności tarczycy – z badań wynika, że jedynie 20% dotkniętych chorobą osób utrzymuje masę ciała w granicach prawidłowego BMI. Dochodzi do powstania otyłości, która jako choroba cywilizacyjna, prowadzi do spustoszenia w organizmie. Pogarsza się funkcjonowanie układu krwionośnego, gospodarki lipidowej oraz ogólnej wydolności organizmu.

Funkcje gruczołu tarczowego w ciele organizmu

Nieprawidłowe funkcjonowanie gruczołu tarczowego niesie za sobą wiele niekorzystnych konsekwencji dla całego organizmu, poczynając od układu metabolicznego, poprzez układ hormonalny, aż na układzie sercowo-naczyniowym kończąc. Jak leczyć niedoczynność tarczycy?

Leczenie niedoczynności tarczycy należy rozpocząć od prawidłowej diagnostyki. Pierwszym krokiem jest pomiar stężenia TSH we krwi, a także oznaczenie stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych, które umożliwia określenie czy choroba występuje na tle z autoimmunologicznym. Często zleca się również wykonanie badania USG. Niedoczynność tarczycy leczy się dostarczając z zewnątrz tyroksynę – hormon produkowany przez gruczoł tarczowy. Tyroksyna występuje w postaci tabletek, które zazwyczaj zażywa się rano na czczo. Warto pamiętać, że leczenie trwa nieprzerwanie do końca życia. Po ustaleniu dawki przyjmowanego hormonu należy regularnie kontrolować stężenie tyroksyny we krwi – na początkowym etapie leczenia co kilka tygodni, później nawet raz w roku. Szczególną uwagę muszą zwrócić jedynie kobiety w ciąży i planujące potomstwo, a także osoby cierpiące na schorzenia układu sercowo-naczyniowego.

Wpływ niedoczynności tarczycy

Nieleczona niedoczynność tarczycy niekorzystnie wpływa na odczuwanie jakości życia, jednak jej leczenie nie należy do skomplikowanych i w prosty sposób pozwala na uniknięcie nieprzyjemnych skutków choroby. Ważne, aby jak najszybciej podjąć kroki w kierunku zdiagnozowania niedoczynności gruczołu tarczowego. Często zdarza się, że osoby niepodejrzewające u siebie problemów z tarczycą podejmują osobne leczenie w kierunku depresji, otyłości czy problemów sercowych.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry