Jak wyjąć kleszcza?

autor: Agnieszka Gałczyńska | 16.08.2016
Jak wyjąć kleszcza?

„Jadę z rodziną na Mazury. Wszyscy się cieszą, tylko ja jestem przerażona, bo boję się, że moje trzyletnie dziecko złapie kleszcza. A ja nie mam pojęcia, jak wyciągnąć kleszcza” – taka wiadomość trafiła na naszą skrzynkę pocztową. Postanowiliśmy odpowiedzieć na często zadawane pytanie: jak wyjąć kleszcza?

Kleszcz w skórze to jedno z głównych zagrożeń, którego można nabawić się podczas letnich spacerów. Pasożyt odżywia się krwią roztoczy. Przyczepia się zwykle do skóry żywiciela (człowieka lub zwierzęcia) za pomocą silnych zębów. Robi to jednak bezboleśnie, dlatego osoba, która złapała kleszcza nie jest na ogół tego świadoma. Kleszcz u dziecka jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ może wywołać choroby, z którymi będziemy musieli walczyć kilka, a nawet kilkanaście lat.

Jak wygląda kleszcz?

Kleszcz w skórze wyglądem przypomina pajączka. Osiąga niewielkie rozmiary – dorosłe samice mają długość około 3-4 mm, a samce 2,5 mm. Narząd gębowy kleszcza jest przystosowany do ssania krwi i zaopatrzony w liczne ząbki, które pomagają mu utrzymać się w skórze żywiciela. Kleszcz w każdym etapie swojego rozwoju (larwa, nimfa i imago) musi wyssać raz krew kręgowca. W Polsce występują trzy rodzaje kleszczy: pospolite (w całym kraju), łąkowe (wschodnia część kraju) i obrzeżki (żerują na gołębiach).

Zobacz też: Wakacje w górach – największe zagrożenia

Jak wyjąć kleszcza?

Im wcześniej kleszcz w skórze zostanie zauważony i usunięty z ciała dziecka tym lepiej. Kiedy pasożyt wpije się w skórę i zacznie żerować istnieje ryzyko, że przez jego aparat gębowy może dojść do infekcji, czyli zakażenia np. odkleszczowym zapaleniem mózgu lub boreliozą. Usuwanie kleszcza może odbyć się przy pomocy dostępnych w aptekach długopisach, przyssawkach, lassach i kart. Jednak jeśli nie wiesz, jak wyciągnąć kleszcza – jak najszybciej zgłoś się na pogotowie.

jak wyjąć kleszcza

Usuwanie kleszcza w trzech krokach:

  • kleszcza chwycić za głowę pesetą
  • zdecydowanym ruchem obrotowym wyciągnąć pasożyta
  • ślad po kleszczu zdezynfekować środkiem antybakteryjnym i obserwować

Warto przeczytać: Wakacje nad morzem – największe zagrożenia

Ślad po kleszczu nie powinien przekraczać kilku milimetrów. Jeśli ślad po kleszczu nie znika po 2-3 dniach – należy skonsultować się z lekarzem. Kleszcz w skórze nie może być smarowany kremem, wazeliną, olejem, ani żadnym innym tłuszczem. Usuwanie kleszcza nie może być wspomagane innymi środkami, jak np. alkoholem, zmywaczem do paznokci czy spirytusem. Zakazane jest także przypalanie, ściskanie palcami lub pęsetą. Wszystkie te czynności mogą spowodować, że pasożyt zacznie wydzielać ślinę z groźnymi wirusami lub bakteriami.

Kleszcz objawy

Ukąszenie kleszcza jest bezbolesne i niewyczuwalne najczęściej powstaje rumień. Może on być zmianą typowo alergiczną lub toksyczno-zapalną. Wysypka nie powoduje bólu ani uczucia swędzenia, jest ciepła w dotyku. Odczyn ustępuje po około miesiącu. Kleszcz u dziecka jest trudny do zdiagnozowania, ponieważ kleszcz w skórze nie boli, a jeśli sami nie zaobserwujemy rumienia, prawdopodobnie dziecko tego nie zasygnalizuje.

Jak wyjąć kleszcza?

Borelioza

Jednak jeśli po tygodniu od ukąszenia ślad po kleszczu zmienia się w rumień przypominający tarczę strzelniczą, w której środku znajduje się okrągła plamka, a wokół niej pojawia się blady okrąg i czerwona obręcz, mamy do czynienia z rumieniem wędrującym (bawolim okiem). Dodatkowo, jeżeli ślad po kleszczu (średnica około 5 cm) z każdym dniem się powiększa możemy być pewni, że jest to objaw choroby odkleszczowej – boreliozy. Jeśli w tej fazie nie zostaną podane antybiotyki choroba przechodzi w fazę rozsianą. Po kilku tygodniach pojawia się zapalenie stawów, zaburzenia neurologiczne lub kardiologiczne. Po roku od zakażenia choroba przybiera fazę przewlekłą. Pojawia się gorączka, dreszcze, bóle głowy, gardła, stawów. Dziecko może widzieć potrójnie, mieć paraliż mięśni twarzy, zawroty głowy, problemy z mówieniem i orientacją.

Babeszjoza

Kleszcz u dziecka i chorobę odkleszczową można zdiagnozować za pomocą dostępnych testów. Badania krwi wykrywają przeciwciała IgM i IgG przeciw Borrelii. Ale pojawiają się one w surowicy dopiero kilka tygodni po zakażeniu. Najpopularniejszym testem jest ELISA, jednak jest on wiarygodny w 30%. Czulszym badaniem jest Western Blott, ale można go wykonać po 3 tygodniach od ukąszenia. Najdokładniejszą diagnozę daje PCR, badanie wykrywające DNA bakterii, niestety badanie można zrobić tylko w kilku miastach Polski. Borelioza często jest mylona z takimi chorobami jak stwardnienie rozsiane, nerwica, reumatyzm czy toczeń rumieniowaty. Im szybciej rozpocznie się terapię, tym jest ona krótsza i ma większą szansę na całkowite wyleczenie.

Sprawdź: Wakacyjny ratownik, czyli co zabrać na wakacje?

Często kleszcz u dziecka razem z boreliozą może wywołać babeszjozę. Nie pojawia się jednak często, a jej objawy można pomylić z przeziębieniem. Najczęściej daje o sobie znać do sześciu tygodni po ukąszeniu. Towarzyszą jej dreszcze, powiększenie wątroby i śledziony, a morfologia krwi wykazuje niedokrwistość lub małopłytkowość.

Jak wyjąć kleszcza?

Kleszczowe zapalenie mózgu

Kolejną poważną chorobą, którą przenoszą pasożyty jest kleszczowe zapalenie mózgu. Pierwsze objawy występują od 7 do 14 dni po ukąszeniu kleszcza. Są to gorączka, dreszcze, ból mięśni, w późniejszym etapie pojawiają się wymioty, nudności, utrata przytomności. W takiej sytuacji należy jak najszybciej zgłosić się do szpitala. Leczenie może trwać kilka tygodni i ma charakter objawowy. Nie istnieją leki, które mogłyby zniszczyć wirus KZM i poprawić stan chorego. Jest jednak szczepionka, która chroni przed kleszczowym zapaleniem mózgu.

Przeczytaj: Hej, przygodo! Odporność dziecka na koloniach

Anaplazmoza

Rzadką chorobą diagnozowaną po ukąszeniu kleszcza jest anaplazmoza. Powodują ją niedojrzałe pasożyty. U większości osób występują objawy podobne do grypy: ból głowy, temperatura, pocenie się. Czasem pojawiają się nudności i bóle brzucha. Choroba ta może prowadzić do śmierci, a zgon jest spowodowany wykrzepinianiem wewnątrznaczyniowym, czyli zamknięciem naczyń i blokady przepływu krwi.

Kleszcz u dziecka: jak zapobiec?

Zanim wyjdziemy z dzieckiem na spacer należy wyposażyć malucha w nakrycie głowy i odzież przylegającą do ciała, z długim rękawem, nogawkami oraz pełne buty. Ubranie można spryskać środkiem przeciw kleszczom. Pasożyty preferują odzież bawełnianą, dlatego ubrania z tkanin sztucznych mogą być pewnego rodzaju zabezpieczeniem. Nie możemy jednak liczyć, że pasożyt zaplątany w ubraniu zginie podczas prania – kleszcze są odporne na działanie gorącej wody. Dlatego po powrocie z wycieczki należy dokładnie obejrzeć ciało dziecka, szczególnie fałdy skórne – pachwiny, pępek, małżowiny uszne, włosy. Podczas spaceru najlepiej wędrować środkiem ścieżek i bez potrzeby nie wchodzić w większe zarośla. Jeśli już dziecko złapie kleszcza, nie należy wpadać w panikę. Usuwanie kleszcza nie jest trudne, kiedy będziemy pamiętać o zasadach podpowiadających laikom jak wyjąć kleszcza.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry