Wysoka prolaktyna – czy to problem?

autor: Agnieszka Gałczyńska | 15.05.2017
Kobieta wśród kwiatów

Hiperprolaktynemia to zaburzenie endokrynologiczne, przy którym poziom prolaktyny utrzymywany jest na wysokim poziomie. Taki stan może występować okresowo, jak np. podczas ciąży i karmienia piersią. Wydzielanie prolaktyny wykazuje rytm dobowy, czyli jej stężenie zależy od pory dnia. Wyższy poziom hormonu notuje się w nocy, podczas snu, ale także podczas posiłków, wysiłku fizycznego lub sporych emocji.

Prolaktyna to hormon uwalniany z przedniego płata przysadki mózgowej. Jedną z jej najważniejszych ról jest wydzielanie mleka w gruczołach sutkowych u karmiących matek. Odpowiada ona także za prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego.

Przeczytaj także: Czy ciąża po amputacji szyjki macicy jest możliwa?

Największy poziom prolaktyna osiąga organizm kobiecy podczas ciąży (hormon jest produkowany w przysadce mózgowej, łożysku, przysadce dziecka). Można wtedy mówić o naturalnej hiperprolaktynemii, czyli nadmiarze prolaktyny.

Jak zbadać prolaktynę?

Przed badaniem prolaktyny należy powstrzymać się od jedzenia i picia. Najlepiej wykonać je po obudzeniu, między godziną 8 a 10 rano. Dzień przed badaniem nie należy się przemęczać, stresować i współżyć.

Prawidłowe stężenie prolaktyny:

  • < 23 µg/l w fazie folikularnej
  • < 40 µg/l w fazie lutealnej

Otrzymane wyniki można zinterpretować według schematu:

  • 5-25 ng/ml – w normie,
  • powyżej 25 ng/ml – nieregularne miesiączki i cykle bezowulacyjne,
  • powyżej 50 ng/ml – zatrzymanie miesiączkowania,
  • powyżej 100 ng/ml – ryzyko guza przysadki.
Czy wiesz, że…
Za odpowiedni poziom prolaktyny odpowiada inny hormon – dopamina. Hamuje ona jej wytwarzanie (im więcej dopaminy wydzielonej – tym mniej prolaktyny zostaje uwolnione). Innym regulatorem wydzielania prolaktyny są estrogeny, które zwiększają jej produkcję i wydzielanie.

Kobieta na schodach

Hiperprolaktynemia przyczyny

Najczęściej hiperprolaktynemię wywołuje niedoczynność tarczycy i kory nadnerczy. Poziom prolaktyny podnoszą także choroby klatki piersiowej, półpasiec, gruczolaki przysadki mózgowej i inne guzy, a także marskość wątroby, nowotwory nerek i oskrzeli.

Nie bez powodu do przyczyn hiperprolaktynemii zalicza się także stres zarówno psychiczny i fizyczny. Powoduje on wzrost β-endorfin, które zwiększają aktywność mózgu i podwzgórza, a w konsekwencji prowadzi to do wzrostu wydzielania prolaktyny. Przyczyną choroby może być też przewlekłe stosowanie farmakoterapii, jak np. neuroleptyków.

Hiperprolaktynemia objawy

Zazwyczaj choroba objawia się nawracającymi bólami głowy, stanami depresyjnymi, zaburzeniami miesiączkowania, bólem piersi, otyłością, kłopotami z cerą i nadmiernym owłosieniem. Kliniczne objawy wiążą się także z chorobami gęstości kości (osteoporoza, osteopenia), obniżeniem libido, mlekotokiem, zaburzeniami płodności. Wśród charakterystycznych objawów związanych z guzem jest też zmniejszenie ostrości widzenia.

Czy wiesz, że…
Przy zwiększonym poziomie prolaktyny zwiększa się u kobiet wydzielanie męskich hormonów – androgenów. Dlatego na twarzy mogą pojawić się zmiany trądzikowe, a włoski wyrastają w miejscach typowych dla mężczyzn – twarzy, brzuchu, piersiach. Z kolei włosy z głowy zaczynają wypadać.

Rozpoznanie hiperprolaktynemii odbywa się na podstawie wywiadu lekarskiego, badania klinicznego i dodatkowych badań. Natomiast hiperprolaktynemię czynnościową rozpoznaje się po teście z podaniem metoklopramidemu (po podaniu stężenie prolaktyny we krwi powinno być 2-5 razy wyższe). Jeśli lekarz podejrzewa guza przysadki mózgowej, konieczne jest również badanie okulistyczne i badania mózgu: tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny.

Kobieta siedzi przy łóżku

Hiperprolaktynemia leczenie

W zależności od przyczyny choroby można zastosować dwa rodzaje leczenia – farmakologiczne lub chirurgiczne (guzy powodujące hiperprolaktynemię, które nie przekroczyły 1 centymetra można leczyć farmakologicznie). Wśród kuracji medykamentami najczęściej stosuje się:

  • Bromokryptynę (Bromergon, Ergolaktyna, Parlodel) – skuteczny lek, ale może wywołać skutki uboczne jak nudności lub zawroty głowy,
  • Norprolac – skuteczny, dość drogi lek, nie powinien powodować skutków ubocznych,
  • Dostinex – skuteczny, drogi lek, stosowany najczęściej 2 razy w tygodniu.

Leczenie neurochirurgiczne zaleca się, jeśli leki nie obniżają wystarczająco poziomu prolaktyny lub stwierdzono nietolerancję bądź odporność na farmaceutyk lub lekarz wykrył guza.

Może Cię zainteresować: Zespół hiperstymulacji jajników – jak się leczyć?

Hiperprolaktynemia, a ciąża

Jeśli kobieta stosuje leki i zajdzie w ciążę, musi przerwać leczenie. Dlatego o poziom prolaktyny warto zadbać jeszcze przed staraniem się o dziecko. Jeśli poziom hormonu jest stabilny, a przyszła mama jest pod okiem lekarza ciąża powinna przebiec bez większych problemów.
Wykrycie hiperprolaktynemii nie wyklucza zajścia w ciążę. Może ją utrudniać lub opóźniać, ale rozpoznanie choroby i jej leczenie – daje szansę na macierzyństwo.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry