Dna moczanowa (podagra) – czym się objawia i jak się ją leczy?

17.09.2018
Dna moczanowa

Dawniej nazywana była chorobą bogaczy. Kojarzona jest silnym bólem i deformacją stawów. Dna moczanowa, bo o niej mowa to przewlekła choroba, która z czasem może doprowadzić do poważnych uszkodzeń stawów, ale i narządów wewnętrznych. Co to jest dna moczanowa i jakie są jej przyczyny? Czy są sprawdzone sposoby leczenia tej choroby?

Dna moczanowa – co to za choroba?

Dna moczanowa to choroba, która występuje pod kilkoma nazwami: skaza moczanowa, podagraartretyzm. Jak to zostało wyżej wspomniane, w dawnych czasach nazywano ja również chorobą bogaczy bądź królów. Jest to choroba dobrze znana w historii. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą już ze starożytnego Egiptu (ok. 2600 rok p. n. e.) w pismach zawarte są opisy bólu palucha, które wywołane zostały właśnie w związku z dną moczanową. O chorobie pisał jeden z najsłynniejszych starożytnych lekarzy – Hipokrates. Co ciekawe, Hipokrates twierdził, że choroba ta nie dotyczy eunuchów oraz kobiet znajdujących się w okresie przedmenopauzalnym. Natomiast inny starożytny uczony – pochodzący z Rzymu Aulus Cornelius Ceslus doszukiwała się związku choroby z nadmiernym spożywaniem alkoholu oraz problemami zdrowotnymi związanymi z nerkami.

Badania przeprowadzane w XVII wieku wskazywały na to, że dna moczanowa częściej pojawia się u starszych mężczyzn niż w innych grupach badanych osób. Mniej więcej w tym samym czasie po raz pierwszy opisane zostały kryształki kwasu moczowego pod mikroskopem. Dzisiaj, dzięki Alfredowi Baringowi Garrodowi wiemy, że to właśnie nadmierne nagromadzenia się tego kwasu we krwi odpowiada za chorobę. Potwierdzone są również badania dotyczące grupy osób, których najczęściej dotyka choroba. Wskazuje się, że na dnę moczanową może cierpieć ok. 1-2% społeczeństwa, z czego większość chorych stanowią mężczyźni w średnim wieku i starsi.

Dna moczanowa – przyczyny

Jako przyczynę dny moczanowej wskazuje się zbyt wysoki poziom kwasu moczowego we krwi. Zjawisko to określa się jako hiperurykemię. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być nieodpowiednia dieta, dziedziczność, a także problemy z wydalaniem moczanu przez nerki. Jeżeli ktoś cierpi na hiperurykemię ma bardzo duże szanse, że wystąpi u niego z czasem dna moczanowa (ta choroba występuje u około 10% osób cierpiących na podwyższony poziom kwasu moczanowego we krwi). Wszystko zależy od tego, jak faktycznie wysoki jest poziom kwasu. Im jest go więcej, tym większe jest ryzyko wystąpienia dolegliwości związanych z podagrą.

Jeżeli chodzi o dietę, to duże ryzyko podwyższenia poziomu kwasu moczowego we krwi istnieje w momencie, gdy spożywamy duże ilości alkoholu, napoje i produkty zawierające fruktozę oraz duże ilości mięs i owoców morza. Wpływ na wystąpienie zmian artretycznych ma też duży wysiłek fizyczny i regularne, intensywne uprawianie sportów, a także niektóre zabiegi chirurgiczne.

Warto tutaj wspomnieć, że dna moczanowa może występować wraz z innymi chorobami. Towarzyszy często problemom związanym z zaburzeniami metabolizmu. Często chorują na nią osoby z nadciśnieniem i otyłością brzuszną. Przypuszcza się również, że niektóre leki oraz suplementy mogą nasilać objawy dny moczanowej – tutaj wskazuje się głównie na diuretyki, witaminę B3 oraz aspirynę.

Podagra – objawy

Jest wiele objawów, jakie daje ta choroba. Charakterystyczne dla tej choroby są silne bóle stawów, w szczególności dużego palucha u stopy (wtedy najczęściej nazywana jest podagrą). Bóle zazwyczaj są silne i występują nagle. Bólom mogą towarzyszyć również takie objawy jak zaczerwienienie, tkliwość i obrzęk bolącego stawu. Obok stawu palca u stopy artretyzm często dotyczy stawów skokowych, kolanowych, bóle występują również w nadgarstkach czy palcach rąk. Bóle pojawiają się najczęściej w godzinach nocnych i mogą trwać nawet 7 godzin. Takim objawom może towarzyszyć ogólne zmęczenie oraz gorączka. Przy długotrwałej chorobie mogą pojawić się guzki dnawe. Kolejnym objawem dny moczanowej może być wytrącanie się kamieni nerkowych przy długotrwałej choroby.

Dna moczanowa – badania diagnostyczne

Przy rozpoznaniu dny moczanowej najczęściej stosuje się badania pozwalające na określenie stężenia kwasu moczowego we krwi oraz to, jak dużo kwasu tracone jest wraz z moczem. Innym badaniem, które ułatwią diagnostykę, jest analiza płynu stawowego pod mikroskopem – to badanie pozwala na jednoznaczne określenie, czy mamy do czynienia z dną moczanową, czy też inną chorobą stawów, w tym dną rzekomą.

Jak leczy się dnę moczanową?

W leczeniu dny moczanowej duży nacisk kładzie się przede wszystkim na łagodzenie bólu u chorego, a także na zapobieganie kolejnym atakom. Choremu podaje się zatem leki przeciwzapalne oraz przeciwbólowe. Jeżeli dnie towarzyszą inne objawy niż ból, należy przyjmować również leki, które pozwolą złagodzić lub całkowicie je zlikwidować. Do takich objawów towarzyszących zalicza się przeważnie otyłość, kamicę moczową czy nadciśnienie tętnicze. Przy dużych zmianach tworzących się w okolicach stawów (guzki moczanowe) lub na w nerkach (kamica nerkowa) konieczna może okazać się operacja, w czasie której są one usuwane. Na początku choroby, jeżeli nie ma ona związku z innymi schorzeniami może okazać się, że pomocna będzie zmiana diety i trybu życia, co może zapobiec dalszemu rozwojowi choroby.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry