Dania dla najmłodszych powinny być zdrowe i apetyczne (wywiad)

autor: Aneta Strelau - dietetyk kliniczny, członek Polskiego Towarzystwa Dietetyki | 19.04.2016

Z Anetą Strelau, dietetykiem klinicznym i członkiem Polskiego Towarzystwa Dietetyki rozmawiałyśmy o zdrowych nawykach, diecie małego alergika i fast foodach.

Jakimi zasadami żywienia muszą się kierować rodzice maluchów?

Dieta dziecka powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych, czyli witamin i minerałów, dzięki którym maluch będzie rósł zdrowo i prawidłowo się rozwijał. W diecie nie może zabraknąć białka, węglowodanów, ani zdrowych tłuszczów. Musimy pamiętać jednak, że dania najmłodszych powinny być nie tylko zdrowe, ale i apetyczne.

Jakie są najczęstsze błędy popełniane przez rodziców?

Do najczęstszych błędów można zaliczyć: zbyt małą ilość posiłków, brak regularności, nadmierne używanie przypraw, szczególnie soli oraz małe urozmaicenie i niedostosowanie wielkości porcji do wieku dziecka. Dieta maluchów często obfituje w słodycze i słodkie napoje, a brakuje w niej podstawowych produktów, takich jak mleko i jego przetwory oraz warzywa i owoce. Ponadto brak czasu rodziców, zniecierpliwienie i nerwowa atmosfera podczas posiłków mogą zniechęcać dzieci do jedzenia oraz skutkować kojarzeniem posiłków z przykrościami.

Sprawdź: Czy podawać dziecku colę przy nudnościach i biegunce?

A co jeśli rodzic jest na diecie. Czy to znaczy, że dziecko też musi?

Rodzice powinni pamiętać, ze dieta dziecka w dużym stopniu różni się od diety osoby dorosłej. Nie należy bezkrytycznie stosować swoich zasad żywienia w jadłospisie maluchów. Dlatego unikajmy niekonwencjonalnych, źle zbilansowanych i modnych diet.

Utrzymać zbilansowaną dietę nie jest łatwo. Jemy coraz więcej przetworzonych produktów. Słodycze, chipsy i fast foody są na wyciągnięcie ręki każdego dziecka. Jak przekłada się to na stan zdrowia?

Częste jedzenie fast foodów wpędza w takie choroby jak otyłość, miażdżyca, nowotwory, alergie pokarmowe, zaparcia, niestrawność, choroby serca, układu krążenia i wątroby czy nawet depresje. Żywność ta charakteryzuje się dużą zawartością kalorii, tłuszczu, soli, cukru i substancji chemicznych mających negatywny wpływ na zdrowie. Oczywiście zjedzenie hamburgera czy kawałka pizzy raz lub dwa razy w miesiącu nie będzie wiązało się z dramatyczną utratą zdrowia. Jednak w dniu, kiedy sięgniemy po fast food zadbajmy o to, by pozostałe posiłki zawierały ryby, warzywa, owoce i nabiał. A jeśli zdecydujemy się na tzw. szybkie jedzenie, to kupujmy je w renomowanych sieciach, a nie w ulicznych budkach. Wybierajmy zdrowe alternatywy: kanapki z ciemnym pieczywem bez majonezu, grillowane mięsa oraz warzywa.

dania dla najmłodszych powinny być zdrowe i apetyczne

Zamiast fast food, wybieramy więc slow food, najlepiej to przygotowane w domu. Na co rodzice muszą zwrócić szczególną uwagę, jeśli samodzielnie przyrządzają posiłki dla dzieci?

W codziennym jadłospisie dziecka powinno znaleźć się co najmniej 4-5 posiłków, w tym minimum jeden ciepły. W każdym z głównych dań, takich jak śniadanie, obiad i kolacja, należy podać dziecku źródło pełnowartościowego białka, warzywa i owoce oraz produkt obfitujący w węglowodany złożone. Ponadto w menu dziecka w wieku przedszkolnym powinny znaleźć się produkty zbożowe, takie jak: grube kasze, płatki oraz pełnoziarniste pieczywo. To doskonałe źródło błonnika pokarmowego. Nie można zapominać też o mleku i jego przetworach, szczególnie zalecane są produktu naturalne. To bardzo cenne źródło wapnia, który jest budulcem kości i zębów. Żywienie dziecka powinno być urozmaicone, posiłki regularne, a wielkość porcji dostosowana do wieku i potrzeb młodego organizmu.

Zbliżają się wakacje. Czas upałów i wzmożonej aktywności fizycznej dzieciaków. Jaka jest najlepsza wakacyjna dieta dla maluchów?

Tym, co przede wszystkim musimy maluchowi zapewnić latem jest woda. Zdrowe dziecko jest na ogół bardzo aktywne, a im więcej ruchu tym większa utrata wody i cennych minerałów. W gorące dni maluch powinien wypijać przynajmniej półtora litra wody. Ważne by pić powoli, w niewielkich dawkach, a nie trzy razy dziennie po pół litra. Tylko w ten sposób możemy odpowiednio nawodnić dziecięcy organizm. Choć maluchy lubią słodkie, gazowane napoje, warto radykalnie ograniczyć ich ilość w diecie – pragnienia nie ugaszą, a za sprawą cukru i kwasów bardzo niekorzystnie wpływają na szkliwo zębów. Substancje słodzące, których w takich napojach jest mnóstwo, w dużej mierze odpowiadają też za otyłość u dzieci.

Sprawdź: Szklanka mleka przed snem? To może zniszczyć zęby Twojego dziecka

A co z posiłkami?

Podstawą wiosennej i letniej diety powinny być zawierające mnóstwo wody i bogate w cenne minerały i witaminy owoce i warzywa. Na obiad zamiast ciężkich smażonych potraw mięsnych lepiej podać dziecku lekką zupę. Jeśli na ciepły posiłek jest za gorąco, polecam zupę owocową lub chłodnik z ogórkiem, rzodkiewką i świeżym koperkiem. Z kolei na drugie śniadanie warto zjeść sałatkę warzywną lub owocową. Na podwieczorek można podać sok owocowy lub owocowo-warzywny. Oczywiście najlepsze są te świeżo wyciskane. W upalne dni doskonale się też koktajle owocowe na bazie kefiru, maślanki lub mleka. Lepiej jednak zrobić je w domu, niż korzystać z gotowych, gdyż często zawierają dużo dodanego cukru.

Skoro będą wakacje – to muszą być i lody, prawda?

Prawdziwym kulinarnym królem lata są oczywiście lody, które w rozsądnych ilościach, spokojnie można podawać dzieciom. Lody z całą pewnością należy wziąć pod lupę. Nie polecam tych wielokolorowych lub niebieskich. Wiadomo, że do ich produkcji użyto sztucznych barwników. Teoretycznie nie są one szkodliwe, jednak mogą wywoływać alergie. Jeszcze niedawno lody bardzo często powodowały zatrucia salmonellą. Dziś ryzyko jest znacznie mniejsze, bo coraz rzadziej do ich produkcji wykorzystywane są jaja, a to właśnie one zazwyczaj skażone były bakteriami. Niesprawdzonych budek z lodami należy jednak unikać, bo istnieje ryzyko, że lody były kilkakrotnie zamrażane i odmrażane.

dania dla najmłodszych 2

Lody niektórym rodzicom kojarzą się z anginą… Jaka jest zależność między zdrowym żywieniem, a odpornością u dzieci?

Nieprawidłowa dieta może osłabiać funkcjonowanie układu odpornościowego, prowadząc do spadku odporności. Bardziej narażone na różnego rodzaju infekcje są niedożywione dzieci. Maluchy, których dieta dostarcza odpowiednią ilość białka, witamin i składników mineralnych, mają mocniejszy organizm, który łatwiej broni się przed wirusami.

Na jakie alergeny są najczęściej nieodporni mali alergicy?

Według naukowców z Europy i Ameryki Północnej, za 90% wszystkich przypadków alergii pokarmowych odpowiadają białka zawarte w produktach spożywczych. U dzieci głównymi winowajcami są: mleko krowie, jaja, soja, orzechy ziemne i laskowe oraz zboża.

Jaką dietę najlepiej stosować, jeśli dziecko ma alergię?

Dieta eliminacyjna jest podstawową metodą leczenia alergii pokarmowej. Poprawnie zbilansowana powoduje ustąpienie lub przynajmniej znaczne złagodzenie objawów alergii oraz zapewnia dziecku prawidłowy rozwój.

Czy taką dietę można sobie raz na jakiś czas odpuścić?

Trzeba stosować ją rygorystycznie. Czasami wystarczy minimalna ilość alergenu, by wywołać reakcję. Zatem nie ma tłumaczenia, że mały kęs nikomu nie zaszkodzi – w przypadku alergików może być bardzo niebezpieczny. Stosując dietę eliminacyjną, musimy zwrócić uwagę na niedobory niektórych składników odżywczych i stosować suplementację.

Dieta eliminacyjna wymaga dodatkowych wspomagaczy?

Większość dzieci z alergią pokarmową stosując dietę eliminacyjną nie wymaga dodatkowych leków, aczkolwiek często konieczne jest przynajmniej czasowe dołączenie leczenia dermatologicznego, leków wziewnych lub wspomagającego stosowania probiotyków.

Sprawdź: Największy błąd w żywieniu dzieci to przekarmianie

Te produkty spożywcze powinna obejmować dieta dla dzieci :

  • Mleko i produkty mleczne: jogurty, kefiry, serki twarogowe to doskonałe źródło łatwo przyswajalnego białka i wapnia. Są one niezbędne do budowy kości i zębów. Biorąc pod uwagę fakt, że większość dzieci ma niską przyswajalność laktozy, lepiej podawać maluchom produkty naturalny bez laktozy. Aby urozmaicić smak tego typu produktów, można do nich dodać miód lub świeże owoce.
  • Warzywa i owoce. To one są najlepszym źródłem cennych witamin i minerałów. Warzywa i owoce zawierają także błonnik pokarmowy i węglowodany, których niedobór mógłby zahamować prawidłowy rozwój maluszka.

Uwaga! Do przygotowywania potraw dla dziecka należy wykorzystywać przede wszystkim warzywa i owoce świeże, pochodzące z zaufanych źródeł, najlepiej bazarków ekologicznych.

Zimą i wczesną wiosną można korzystać z mrożonek i słoiczków. Dieta dla dzieci powinna opierać się głównie na warzywach zielonych, gdyż zawierają one spore ilości kwasu foliowego oraz witaminy z grupy B. Ważną grupą są także warzywa bogate w beta karoten, a więc marchew, dynia, zielona sałata.

  • Mięso i ryby. Produkty te są doskonałym źródłem białka, witaminy B1, B12 i PP, a także żelaza, cynku i innych pierwiastków śladowych. W żywieniu małych dzieci szczególnie polecane są mięsa chude. Numerem jeden powinien być drób, który jest lekkostrawny i bardzo delikatny. Bardzo ważne są również ryby obfitujące w nienasycone kwasy tłuszczowe. Najlepiej serwować je 1-2 razy w tygodniu.
  • Produkty zbożowe. W żywieniu dzieci należy wykorzystywać różne gatunki pieczywa. W menu maluszka powinno gościć zarówno pieczywo jasne, jak i ciemnie, pełnoziarniste. Ważne jest także podawanie dziecku różnych gatunków kasz i płatków zbożowych. Niepolecane jest z kolei słodkie pieczywo, zwłaszcza słodkie bułki. Dietetycy odradzają również ciastka zbożowe.
  • Tłuszcze spożywcze. Produkty te odgrywają tak samo ważną rolę, jak warzywa, owoce, produkty mleczne i zbożowe. Tłuszcze są dobrym źródłem energii, która jest szczególnie ważna w okresie wzrostu dziecka. Dzieciom dobrze jest podawać oliwę z oliwek lub olej rzepakowy.

Dziecięcy organizm powinien być także odpowiednio nawodniony.

Kilka sprawdzonych wskazówek, jak uniknąć odwodnienia:

  • Zadbaj o to, by w upalne dni dziecko miało na sobie jasne, przewiewne ubrania z naturalnych tkanin, które nie wzmagają pocenia.
  • Miej pod ręką świeże owoce – to nie tylko zdrowa przekąska, ale także dobry sposób na bieżące nawodnienie organizmu.
  • Pilnuj, by w ciepłe dni dziecko spożywało większe ilości płynów niż zwykle
  • Przy gorączce, biegunce lub wymiotach podawaj DPN, czyli doustne płyny nawadniające np. ORSALIT®.

Aneta Strelau – www.strelau.pl


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry