Czym jest amniopunkcja i jakie są wskazania do jej wykonania?

02.08.2018
Czym jest amniopunkcja i jakie są wskazania do jej wykonania?

W czasie ciąży konieczne jest wykonanie szeregu badań, które umożliwią ustalenie, czy przyszła mama jest zupełnie zdrowa a płód rozwija się w sposób prawidłowy. Jedną z procedur medycznych jest amniopunkcja, która może być wykonywana w ramach diagnostyki prenatalnej, jeżeli istnieją ku temu konkretne wskazania. Na czym polega? Kiedy kobieta ciężarna powinna być poddana takiemu badaniu? Poniżej zamieszczamy najważniejsze informacje, jakie należy znać na temat amniopunkcji.

Amniopunkcja – jak wykonuje się badanie?

Amniopunkcja, zwana również amniocentezą, to inwazyjne badanie prenatalne, które polega na pobraniu próbki płynu owodniowego otaczającego płód. W tym celu dokonywane jest nakłucie powłok brzusznych oraz jamy owodni odpowiednią igłą, a cała procedura kontrolowana jest przy pomocy aparatu ultrasonograficznego, dzięki czemu amniopunkcja może być wykonana z dużą precyzją.

Jak przebiega badanie? Przed jego wykonaniem kobieta ciężarna powinna skorzystać z toalety i opróżnić pęcherz. Następnie lekarz odkaża skórę na brzuchu przyszłej mamy, (może też podać znieczulenie miejscowe) i wykonuje nakłucie, pobierając ok. 20 ml płynu owodniowego do zbadania. Za pomocą USG lekarz ustala położenie płodu, co pozwala na ominięcie pępowiny, łożyska oraz narządów rozwijającego się dziecka. Dzięki użyciu aparatu ultrasonograficznego niemal całkowicie znika ryzyko uszkodzenia płodu.

Pobranie płynu owodniowego pozwala na ustalenie kariotypu płodu, czyli zbadanie struktury oraz liczby chromosomów nienarodzonego dziecka. Amniopunkcję można wykonać już na wczesnym etapie ciąży – od 13 tygodnia. Na wynik badania czeka się zazwyczaj od 10 dni do miesiąca.

Amniopunkcja – wskazania do przeprowadzenia zabiegu

Badanie płynu owodniowego ma na celu wykrycie ewentualnych wad rozwojowych lub genetycznych płodu. Dzięki amniopunkcji rodzice mogą dowiedzieć się o występowaniu ewentualnych zaburzeń chromosomalnych (zespół Downa, Turnera, Edwardsa), mutacji genów powodujących np. rdzeniowy zanik mięśni, mukowiscydozę czy dystrofię mięśniową typu Duchenne’a, a także wykryć infekcje, które zagrażają zdrowiu rozwijającego się w łonie dziecka (kiła, cytomegalia). Dokładność badań wynosi ok. 99,9%.

Dzięki przeprowadzeniu amniopunkcji możliwe jest rozpoczęcie leczenia płodu, u którego wykryto nieprawidłowości. Analiza płynu owodniowego pozwala również na zaplanowanie i wykonanie ewentualnych procedur medycznych już po rozwiązaniu, a także dokładne monitorowanie przebiegu ciąży.

Amniopunkcja zalecana jest ciężarnym kobietom, które przekroczyły 35. rok życia, a także w przypadku, gdy ojciec dziecka skończył 55 lat. Wskazaniem do wykonania badania są również przypadki wad rozwojowych lub genetycznych u innych dzieci w rodzinie, np. urodzenie dziecka z trisomią 21, zaburzeniami chromosomalnymi, wadą cewy nerwowej, wadą ośrodkowego układu nerwowego lub chorobą metaboliczną.

Amniopunkcja – zalecenia po zabiegu

Po przeprowadzeniu amniopunkcji nie trzeba leżeć w łóżku, na pewno jednak należy się oszczędzać. Przyszła mama po wykonaniu badania może odczuwać delikatny ból w podbrzuszu, dlatego powinna ograniczyć wysiłek fizyczny, a także powstrzymać się od współżycia płciowego.

A jakie komplikacje dla płodu lub zdrowia matki może spowodować amniopunkcja? Powikłania występują rzadko – ryzyko poronienia lub przedwczesnego porodu wynosi zaledwie 1 procent. Wysoka skuteczność tego badania sprawia, że przyszłe matki na ogół chętnie się mu poddają, żeby wykluczyć istnienie groźnych wad genetycznych lub rozwojowych ich nienarodzonego dziecka. Nie da się jednak ukryć, że amniopunkcja, jako badanie polegające na nakłuciu jamy owodni igłą, jest procedurą inwazyjną i może budzić wiele obaw. Podczas wykonywania amniopunkcji istnieje ryzyko uszkodzenia łożyska lub pępowiny czy wystąpienia infekcji wewnątrzmacicznej, która może zagrozić rozwojowi płodu. Może także nastąpić nakłucie narządów płodu czy przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego. Do rzadkich powikłań należy również plamienie lub krwawienie z dróg rodnych, sączenie się płynu owodniowego oraz wstrząs septyczny.

Jak wskazują statystyki, ryzyko wystąpienia powikłań jest jednak niewiele wyższe niż u kobiet, u których nie przeprowadzano amniopunkcji. Wykorzystanie nowoczesnej aparatury ultrasonograficznej oraz doświadczenie lekarza sprawia, że badanie jest bezpieczne zarówno dla matki, jak i jej nienarodzonego dziecka. Przykładowo, infekcje wewnątrzmaciczne rozwijają się zaledwie w 0,1-1% przypadków. Podobnie jest z ryzykiem poronienia po pobraniu płynu owodniowego. Występuje ono jedynie w 0,2-1% przypadków.

Amniopunkcja – cena badania

Badanie polegające na pobraniu próbki płynu owodniowego mogą być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ale tylko wówczas, gdy skierowanie do specjalistycznej poradni wystawi lekarz posiadający umowę z NFZ. W innym przypadkach za amniopunkcję należy zapłacić. Koszt badania kształtuje się na poziomie od 1000 do 1300 złotych, w zależności od ośrodka.


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry