Alergiczny nieżyt nosa

autor: Agata Cygan - Kukla | 21.08.2015

Katar sienny, katar alergiczny, pyłkowica, zapalenie błony śluzowej nosa – bez względu na to, jak je nazwiemy, schorzenie wyjątkowo daje się we znaki. Czym jest, jak je rozpoznać i jak sobie radzić z tym „zakichanym” problemem?

Alergicznym nieżytem nosa nazywamy stan zapalny śluzówek nosa i zatok, spowodowany alergenami wziewnymi. Ze względu na czas trwania objawów możemy go podzielić na:

  • okresowy – trwa mniej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż 4 tygodnie
  • przewlekły – trwa dłużej niż 4 dni w tygodniu i dłużej niż 4 tygodnie.

Alergiczny nieżyt nosa występuje najczęściej u dzieci (z większą częstością u chłopców) i osób młodych – poniżej 20 roku życia, co jednak wcale nie oznacza, że nie może się pojawić u osób starszych.

Przyczyny

Alergiczny nieżyt nosa może występować pod dwiema postaciami, a każdą wywołują inne czynniki:

  • sezonowy nieżyt nosa

Jak sama nazwa wskazuje (pyłkowica, alergia pyłkowa), alergiczny nieżyt nosa może być spowodowany przez pyłki roślin. W naszym kraju najczęściej uczulają pyłki traw, ziół, chwastów, drzew oraz kwiatów. W wyniku kontaktu z tymi alergenami komórki zapalne organizmu alergika produkują skierowane przeciwko nim przeciwciała swoiste IgE. Z uwagi na to, że objawy powtarzają się w określonym miesiącach (sezon kwitnienia roślin), ten rodzaj alergicznego nieżytu nosa określa się mianem sezonowego.

Sprawdź Kalendarz pylenia 2015!

  • całoroczny/przewlekły nieżyt nosa

Drugi rodzaj alergicznego nieżytu nosa to ten, którego objawy można obserwować przez cały rok. Powodują je m.in. roztocza kurzu domowego, grzyby, pleśń czy zwierzęta, a z tymi – niestety – chory ma stały kontakt. Czasami alergenami okazują się także składniki kosmetyków, np. formaldehyd czy enzymy bakteryjne stosowane przy wyrobie mydeł i detergentów.

Uwaga! Alergiczny nieżyt nosa jest schorzeniem o podłożu genetycznym, dlatego jego uniknięcie w rodzinie ze skłonnościami do alergii może być trudne.

Pewne szanse na to daje karmienie dziecka piersią przez co najmniej 4 do 6 miesięcy. Przyszła mama powinna też unikać przebywania w otoczeniu palących.

latopic

Marsz alergiczny, źródło: https://www.latopic.pl/Alergia-pokarmowa/Czym-jest-marsz-alergiczny

Szczegóły znajdziesz tutaj: Marsz alergiczny – czy można go zatrzymać?

Objawy

  • sezonowego nieżytu nosa

Najbardziej charakterystycznymi objawami sezonowego nieżytu nosa, które obserwuje się podczas kontaktu z pyłkami roślin (np. spacer), są:

– rzadka, wodnista, obfita wydzielina z nosa

– swędzenie oraz zaczerwienienie nosa,

– kichanie (często tzw. seryjne, napadowe),

– niedrożność nosa, wrażenie jego przytkania,

– łzawienie i zaczerwienienie oczu,

– świąd i obrzęk powiek,

– światłowstręt,

– świąd uszu,

– świąd gardła,

ból głowy.

  • całorocznego/przewlekłego nieżytu nosa

W przypadku nieżytu nosa spowodowanego roztoczami, objawy są zazwyczaj mniej intensywne. Alergicy skarżą się najczęściej na:

– stałe zatkanie nosa,

– osłabienie węchu,

– odchrząkiwanie wydzieliny.

Zdarza się jednak i tak, że objawy kataru siennego są mniej typowe. Wówczas chory skarży się m.in. na:

– nieustanne zmęczenie,

– zaburzenia koncentracji utrudniające pracę czy naukę,

– suchość w ustach,

– chrapanie,

– podwyższoną temperaturę ciała.

Ze względu na nasilenie objawów nieżytu nosa wyróżnia się postać łagodną i umiarkowaną/ciężką schorzenia. O tej drugiej mówimy, gdy spełnione jest jedno lub więcej z poniższych czynników:

– zaburzenia snu,

– trudności w wykonywaniu codziennych czynności, także rekreacyjnych czy sportowych,

– trudności w pracy lub nauce,

– uciążliwe objawy.

Uwaga! Alergiczny nieżyt nosa wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju astmy.

Jeśli objawom towarzyszą duszności oraz suchy, męczący kaszel (szczególnie jeśli pojawia się nagle, w godzinach nocnych, porannych lub po wysiłku), konieczne jest wykonanie badań w kierunku astmy oskrzelowej.

rumianek

Diagnoza

By ustalić przyczynę pojawienia się niepożądanych objawów należy uważnie obserwować dziecko i notować moment ich nasilenia. Porównanie swoich obserwacji z kalendarzem pylenia roślin, pozwoli ustalić, co wywołuje dokuczliwe symptomy.

Uwaga! W przypadku podejrzenia alergicznego nieżytu nosa warto wykluczyć inne możliwe przyczyny uciążliwych objawów, jak skrzywienie przegrody nosa lub inne nieprawidłowości anatomiczne, zaburzenia hormonalne, podrażnienie czynnikami fizycznymi, zakażenia, reakcje na leki, przerost trzeciego migdałka.

Na podstawie tych spostrzeżeń oraz dokładnych badań (badanie laryngologiczne), lekarz może ustalić podejrzenie choroby, którą potwierdzają lub wykluczają wyniki testów skórnych z alergenami wziewnymi przeprowadzone przez alergologa. Polegają one na umieszczeniu na skórze bądź wprowadzeniu do niej różnych substancji, mogących powodować alergie.

Za pomocą testów sprawdza się reakcję organizmu na histaminę oraz rozległość zmian w miejscu zaaplikowania alergenu (zaczerwienienie, bąble).

Leczenie

Alergiczny nieżyt nosa to choroba przewlekła, która wymaga podjęcia i kontynuowania specjalistycznego leczenia. Jego podstawą jest – jak w przypadku wszystkich alergii – unikanie kontaktu z alergenem. Jeśli chodzi o stosowanie leków, wszystko zależy od rodzaju schorzenia – jeśli ma ono charakter okresowy, zaleca się terapię w trakcie trwania objawów, jeśli objawy wywołują alergeny stale obecne w otoczeniu, wówczas leczenie trzeba kontynuować przez cały rok.

W terapii alergicznego nieżytu nosa stosuje się zarówno preparaty, które mają wpływ na organizm (tzw. leczenie systemowe) oraz podawane bezpośrednio do nosa (tzw. leczenie miejscowe). Do tych pierwszych zaliczymy np. leki przeciwhistaminowe, których celem jest blokowanie mechanizmu powstawania objawów alergicznych, dostępne w postaci tabletek lub syropów.

Od czasu do czasu i na krótko (nie dłużej niż tydzień) można sięgnąć po leki obkurczające naczynia krwionośne w błonie śluzowej nosa, które występują w postaci kropli donosowych lub sprayu. Preparaty przeciwcholinergiczne mają na celu powstrzymywanie wycieku z nosa, nie mają jednak wpływu na obrzęk, świąd, zatkanie nosa czy kichanie. Skuteczne w walce z objawami kataru siennego są też donosowe kortykosteroidy.

Uwaga! Alergiczny nieżyt nosa to jeden z głównych powodów sięgania po jedyną dostępną metodę walki z alergią, która uderza w jej źródło, nie zaś objawy – mowa rzecz jasna o odczulaniu.

Na szczęście, u sporej grupy małych pacjentów, po kilku latach zmagania się z uciążliwym schorzeniem, objawy znacznie się zmniejszają lub przemijają zupełnie (częściej jednak dotyczy to kataru sezonowego).


@ śledź nas na instagramie
powrót do góry